บทความเกี่ยวกับ “การภาวนา”

ฝึก ‘สิ้นคิด’ ชีวิตสุขได้อีก

ดร.วรภัทร์ ภู่เจริญ อดีตวิศวกรองค์การนาซ่า เมื่อกลับมาเมืองไทย ท่านเริ่มสนใจพระพุทธศาสนา และได้ลงมือปฏิบัติจนค้นพบแสงสว่างแห่งธรรมะ และถ่ายทอดสิ่งที่ท่านได้ค้นพบ มาย่อยให้เข้าใจได้ง่าย มีคำสอนที่เข้ากับยุคสมัย ทำให้คนรุ่นใหม่หันมาสนใจพุทธศาสนาในเชิงปฏิบัติมากขึ้น ผ่านกิจกรรมต่างๆ มากมายเช่น ยิงธนู วาดภาพสีน้ำ จัดดอกไม้ รำมวยจีน เป็นต้น

อ่านต่อ

การหายใจ (ปราณายามะ) : เพื่อพลังชีวิตทั้งกายและใจ

“การหายใจ” คือ สิ่งจำเป็นอย่างยิ่งของสิ่งมีชีวิตตั้งแต่แรกเกิดตราบจนลมหายใจสุดท้ายของชีวิต

การหายใจของคนเราโดยทั่วไปมักเป็นไปตามระบบอัตโนมัติของร่างกาย ที่บางครั้งราบรื่น บางครั้งติดขัด บางครั้งถึงกับสะดุดหยุดลง เช่นในยามที่ตื่นเต้น ตกใจ หรือช็อค

ใน 1 นาที คนเราจะหายใจราว 15 ครั้ง (21,600 ครั้ง ใน 1 วัน) ลมหายใจจะนำก๊าซออกซิเจน ไปเผาผลาญกับกลูโคสในระดับเซลล์ทำให้ เกิดพลังงานแก่กล้ามเนื้อ อวัยวะ และสมอง ลมหายใจส่งผลต่อการกระทำทุกอย่างของคนเรา

อ่านต่อ

Body Scan : เพื่อชีวิตที่เบากายเบาใจและปิติสุข

Body Scan คือ การเยียวยาร่างกายและจิตใจ ด้วยการผ่อนคลายกล้ามเนื้อส่วนต่างๆ โดยการส่งจิตไปยังร่างกายเพื่อผ่อนคลายความกังวลกลัวหรือความเครียดจากสารพัดสาเหตุ ครั้นได้คลี่คลายทั้งกายและใจเท่ากับการได้พักผ่อนในระดับลึก จิตใจก็จะสงบสบาย ความทุกข์ความปวดสารพันก็จะบรรเทาเบาบางลง

คุณหมอโรจน์ (นพ.โรจนศักดิ์ ทองคำเจริญ จากโรงพยาบาลแม่สอด จ.ตาก) ได้เล่าว่า

เคยดูแลผู้ป่วยมะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะสุดท้ายซึ่งเผชิญความเจ็บปวดทรมานอย่างแสนสาหัส แม้ได้รับมอร์ฟีนระงับปวดในปริมาณที่สูงมากแล้ว แต่ความเจ็บปวดดูเหมือนจะไม่ทุเลาลง เลยชวนให้ลองทำ Body Scan ดู เมื่อทำได้ ๒-๓ ครั้ง คนไข้จะรู้สึกสงบ สบาย หายกระสับกระส่าย สามารถลดปริมาณการใช้ยาแก้ปวดลงมาก และนอนหลับได้ทั้งคืน

อ่านต่อ

สมถะภาวนาและวิปัสสนา

ภาวนา แปลว่า การเจริญ การอบรม การทำให้มีให้เป็นขึ้น หมายถึง การทำจิตใจให้สงบและทำปัญญาให้เกิดขึ้น ด้วยการฝึกฝนอบรมจิตไปตามแบบที่ท่านกำหนดไว้ ซึ่งเรียกชื่อไปต่างๆ เช่น การบำเพ็ญกรรมฐาน การทำสมาธิ การเจริญภาวนา การเจริญจิตภาวนา

ภาวนา ในทางปฏิบัติท่านแบ่งไว้ 2 แบบใหญ่ๆ คือ
1.สมถะภาวนา การอบรมจิตใจให้สงบ ซึ่งได้แก่สมถกรรมฐานนั่นเอง เรียกว่า จิตภาวนา ก็ได้
2.วิปัสสนาภาวนา การอบรมปัญญาให้เกิด ซึ่งได้แก่วิปัสสนากรรมฐานนั่นเอง เรียกว่า ปัญญาภาวนา ก็ได้ ภาวนา เป็นบุญอย่างหนึ่ง เรียกว่า ภาวนามัย คือบุญที่เกิดจากการภาวนา
– จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

เมืองไทยเมืองพุทธอย่างบ้านเรานั้น การอบรมสมถะภาวนาและวิปัสสนาภาวนามีอยู่หลายแห่งที่ล้วนแล้วแต่น่าสนใจและมีคุณค่าอเนกอนันต์ แต่จะขอยกตัวอย่างสัก 1 แห่งซึ่งค่อนข้างอยู่ในกระแสเป็นที่รู้จักของคนหนุ่มคนสาวในยุคนี้ คือ “โกเอ็นก้า”

อ่านต่อ

สมาธิการเดินทางครั้งสำคัญที่สุดในชีวิต : สมาธิเพื่อการตื่นรู้อันผ่องพิสุทธิ์

องค์การสหประชาชาติกำหนดให้วันที่ 6 สิงหาคมของทุกปีเป็น “วันสมาธิโลก”

นับได้ว่าการทำสมาธิ (Meditation) เป็นภูมิปัญญาของชาวพุทธซึ่งเผยแผ่ไปทั่วโลกได้รับการยอมรับเป็นอย่างสูง โดยชาวอเมริกันและผู้คนภาคพื้นทางยุโรปให้ความนิยมยิ่งขึ้นทุกขณะ หลังจากที่พบว่า ช่วยแก้ปัญหาความเครียด อาการนอนไม่หลับ ลดความเจ็บป่วยทั้งทางร่างกายและจิตใจ รวมทั้งช่วยลดค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ลงอย่างน่าอัศจรรย์

อ่านต่อ

การสวดมนต์ภาวนา : หนทางแห่งการเข้าถึงพระนิพพาน

ครั้งพุทธกาล ก่อนที่องค์สัมมาสัมพุทธเจ้าจะปรินิพพาน พระอานนท์ได้ทูลถามว่าผู้ใดจะเป็นตัวแทนหลังจากทรงปรินิพพานแล้ว พระพุทธเจ้าได้ตรัสว่า “…ธรรม… หรือสิ่งที่เราได้สอนไว้ จะเป็นตัวแทนของเรา” แล้วยังได้ตรัส แก่พระวักกลิอีกว่า “ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นเห็นเรา”

“การสวดมนต์ภาวนา” จึงนับว่าได้กุศลขั้นสูงอย่างยิ่ง เนื่องจาก ได้อ่าน ท่องและศึกษาธรรมจากพระองค์และพระอริยะสาวก ฉะนั้น การสวดมนต์โดยใช้พระสูตรที่พระพุทธองค์ได้ตรัสสอนจนเป็นเหตุทำให้เกิดพระพุทธศาสนาาขึ้นมา เกิดพระรัตนตรัย คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ขึ้นมา ก็เนื่องจากพระสูตรสำคัญดังต่อไปนี้ คือ ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร, อนัตตลักขณสูตร, อาทิตตยปริยายสูตร, มหาสติปัฏฐานสูตร, ธัมมนิยามสูตร เป็นต้น จึงเป็นการสวดมนต์ภาวนาที่มีอานิสงส์ มีบุญขั้นสูง เป็นทั้งสมาธิและวิปัสสนา เรียกว่า “ภาวนามัย”

อ่านต่อ

นิเวศภาวนา : สู่การเดินทางแห่งจิตวิญญาณ

ท่ามกลางป่าคอนกรีตที่แวดล้อมด้วยเทคโนโลยี่ล้ำสมัย และเพียบพร้อมด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกสารพัด แต่ความจริงก็คือ หลายต่อหลายชีวิตตกอยู่ในความว่างเปล่า เหงาเศร้า ใช้ชีวิตอย่างไร้คุณค่า ไร้จุดหมาย ไร้แรงบันดาลใจ

พวกเราเสพสิ่งเร้าต่างๆทางการบันเทิงเริงรมย์ เพื่อชดเชยความเครียดความเซ็งอย่างสิ้นหวัง ทั้งๆที่การมีชีวิตอย่างมีคุณค่าคือสิ่งสุดปรารถนาระดับจิตวิญาณ (Soul)

บิล พล็อตคิน (Bill Plotkin) นักจิตวิทยาเชิงธรรมชาติ ได้กล่าวว่า

ความทุกข์ของผู้ทุกข์มักมีเหตุจากชีวิตที่ห่างหายจากธรรมชาติ ธรรมชาติคือความปรารถนาทางจิตวิญญาณมนุษย์ การทำจิตบำบัดที่ยังรักษากันในที่รโหฐาน ไม่อาจจะสนองตอบความกระหายทางจิตวิญญาณแห่งการออกสู่ผืนป่า ภูเขาลำเนาไพร กระแสน้ำที่เชี่ยวกราก ทางเดินอันเลาะเลี้ยววกวนในป่าใหญ่ และสัตว์ป่าที่ไม่อาจคาดเดาพฤติกรรมได้

ผู้ที่ได้เคยออกสู่ผืนป่า จะรู้สึกได้ว่าป่ามีพลังการเยียวยาสูงอย่างน่าอัศจรรย์ ดังมีมนต์ขลังดึงดูดให้เราออกแสวงหา

อ่านต่อ

เดินวิถีแห่งสติ : ทุกก้าวย่างอย่างตื่นรู้

เราควรฝึกสติทุกๆ วันและทุกๆ ชั่วโมง ประโยคนี้ดูจะพูดง่าย แต่ตอนปฏิบัติจริงไม่ใช่ของง่ายเลย ด้วยเหตุนี้ครูจึงเสนอแนะผู้ที่มาเรียนฝึกสมาธิกับครูว่า ให้หาวันใดวันหนึ่งของสัปดาห์ เพื่ออุทิศให้กับการฝึกสติทั้งวันโดยเฉพาะ
– ท่านติช นัท ฮันห์ (จากหนังสือ “ปาฏิหาริย์แห่งการตื่นอยู่เสมอ”)

“การเดิน” คือ วิถีแห่งสติ ซึ่งไม่ใช่การเดินเร็วๆ หรือเร่งรีบ แต่เป็นการเดินช้าๆอย่างมั่นคง

เดินอย่างมีสติมีสมาธิ ทุกขณะก้าวเดินมีการสัมผัสรับรู้สิ่งรอบตัวอย่างสุขุมลึกซึ้ง ทั้งผืนดิน แมกไม้ นกบิน ลมโชย ปุยเมฆ และผืนฟ้าอันตระการตา เพราะทุกสิ่งที่รายรอบตัวเรานั้นก็คือ ชีวิต … ดังนั้นจงปล่อยวางความโลภ โกรธ หลง ความกังวลกลัว หรือเศร้าเสียใจ เพื่อทุกย่างก้าวจะได้เดินอย่างมีสุขมีสติ และ มีสมาธิ

อ่านต่อ

Sand Mandala : มณฑลทรายแห่งสัจจธรรม

งานศิลป์รูปทรงเรขาคณิต ที่ประกอบด้วยเม็ดทรายย้อมหลากสี สิ่งนี้คืองานพุทธศิลป์ที่เรียกขานกันว่า “พุทธมณฑลทราย”  (Sand Mandala)  อันเป็นศิลปวัฒนธรรมขั้นสูงของพระทิเบต นิกายมหายานคำว่า Manda หมายถึงที่นั่งหรือแก่นแท้ โดยใช่คู่กับคำว่า โพธิ อันหมายถึงใต้ต้นโพธิซึ่งพระพุทธเจ้าทรงบรรลุธรรม ส่วนคำว่า La มีความหมายว่า “วงล้อที่หลอมรวมสรรพสาระทั้งมวล” รวมความแล้ว  Mandala จึงหมายถึง มณฑลแห่งการตรัสรู้ของพระพุทธองค์

อ่านต่อ

ขอให้คุณโชคร้าย

“ผมขอให้คุณโชคร้าย”

.

ย้อนหลังไปสัก 2 เดือนที่แล้ว ประโยคนี้เป็นประโยคเด็ดที่มีผู้คนกล่าวขานและแชร์กันมากที่สุดในโซเชียล มีที่มาจากสุนทรพจน์อันโด่งดังในวันสำเร็จการศึกษาที่ Cardigan Mountain School รัฐนิวแฮมป์เชียร์ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยเจ้าของประโยคเด็ดนี้คือ ท่านผู้พิพากษา John Roberts ผู้ดำรงตำแหน่งประธานศาลสูงสุดสหรัฐอเมริกานั่นเอง

.

ช่วงหนึ่งของการกล่าวสุนทรพจน์ ท่านประธานศาลสูงสุดสหรัฐอเมริกาได้กล่าวว่า ปกติแล้วในวันจบการศึกษา ใคร ๆ ก็มักจะอวยพรขอให้ผู้สำเร็จการศึกษา พบแต่เรื่องดี ๆ ประสบความสำเร็จ แต่ท่านผู้พิพากษา John Roberts กลับอยากให้นักศึกษาพบเจอเรื่องร้าย ๆ เสียมากกว่า เหตุผลก็เพราะว่า ท่านผู้พิพากษาเชื่อว่า เมื่อคนเราพบเจอเรื่องร้ายหรือประสบความล้มเหลว เราจะได้เรียนรู้และมองเห็นคุณค่าของบางสิ่งบางอย่างได้ชัดเจนขึ้น

อ่านต่อ

Simple Follow Buttons
Simple Share Buttons
ปิดโหมดสีเทา