“เขาบอกว่าแม้แต่วันเงินเดือนออก ก็ไม่มีความสุข พอเงินเดือนเข้าปุ๊บเขาต้องเอาไปจ่ายหนี้หมดเลย ไม่เหลืออะไรเลย แล้วตลอดเดือนก็ทำงานอย่างไม่มีความสุข เพราะรู้ว่าสิ้นเดือนเงินเข้าก็ต้องเอาไปจ่ายหนี้หมด…

ไม่พอใช้ แต่พอผ่านจุดนี้ไปได้ เขาบริหารจัดการเงินได้ วางแผนการเงินได้ เรียนรู้ว่าเงินเข้ามาเท่านี้แล้วต้องใช้เท่าไหร่ เขาก็มีความสุขขึ้น”
.
คุณหน่อย เล่าถึงสถานการณ์ความคลี่คลายเมื่อเคสพนักงานที่เธอดูแลได้ก้าวข้ามปัญหาในการจัดการการเงินมาได้ด้วยการเข้าร่วมโครงการ “Happy Money พี่เลี้ยงการเงิน”  โครงการนี้เกิดขึ้นโดย บริษัท เงินติดล้อ จำกัด (มหาชน) เพื่อช่วยเหลือเพื่อนพนักงานในองค์กรและส่งต่อความรู้แก่ผู้คนในสังคม เริ่มต้นเมื่อปี 2564 จนถึงปัจจุบันนี้ตัวโครงการผลิตพี่เลี้ยงการเงินเป็นจำนวน 5 รุ่นแล้ว และกำลังเริ่มต้นรุ่นที่ 6 โดยมีความตั้งใจนำองค์ความรู้เกี่ยวกับ “ทักษะการฟัง” เข้ามาส่งต่อแก่พี่เลี้ยงอาสาอย่างเข้มข้นขึ้น
.
“เราทำมา 5 รุ่นแล้ว ปีนี้กำลังจะเปิดรุ่นที่ 6 พี่เลี้ยงการเงินในบริษัทของเราเป็นพนักงานอาสาที่เข้ามาทำหน้าที่ให้คำแนะนำทางด้านการเงินกับพนักงานด้วยกัน เราจะรับสมัครมาและให้ความรู้ด้าน hard skill หรือทักษะบริหารการเงิน  ปัญหาที่เราพบจากพนักงานที่เข้ามารับคำปรึกษาการเงินส่วนมากจะพัวพันกับเรื่องราวปัญหาชีวิตส่วนตัว ครอบครัว และอื่น ๆ ที่อาจไม่สบายใจจะสื่อสาร”
.
“การที่พี่เลี้ยงการเงินจะเข้าถึงข้อมูลส่วนตัวตรงนี้ได้ เพื่อนำไปใช้ช่วยวางแผนแก้ไขปัญหา ทักษะสำคัญจำเป็นเลยคือการรับฟังอย่างลึกซึ้ง Deep Listening เพื่อสามารถเป็นพื้นที่ปลอดภัยและได้รับความไว้วางใจจากเขาได้… ซึ่งเราได้เพิ่มทักษะนี้เข้ามาตั้งแต่ปีที่ 3 และยังพัฒนาอยู่เรื่อยมา ในปีหน้าเราวางแผนอยากให้พี่เลี้ยงการเงินได้ร่วมฝึก soft skill โดยเฉพาะเรื่องการฟังกับธนาคารจิตอาสาด้วย อาจจัดต่อเนื่องเดือนละ 1 ครั้ง เริ่มต้นในเดือนกุมภาพันธ์ปี 69”
.
“สิ่งที่เราพยายามเทรนด์ให้พี่เลี้ยงการเงิน คือการสร้างความรู้สึกไว้วางใจก่อน พอเขามีความรู้สึกนี้แล้ว ขั้นตอนต่อไปมันก็จะง่ายขึ้น  เพราะเราต้องเริ่มเก็บข้อมูลเชิงลึกในส่วนที่เป็นเรื่องของการเงิน เขาควรบอกหมดเลย เหมือนตรวจสุขภาพเชิงลึก คล้ายเราเป็นหมอ ถ้าเราไม่ได้มีข้อมูล ความดันเป็นอย่างไร ไขมันเป็นอย่างไร เป็นเบาหวานหรือเปล่าอย่างนี้ เราก็จะอ่านอาการไม่ออก ไม่สามารถวิเคราะห์และแนะนำเรื่องการเงินให้กับเขาได้ ซึ่งบ่อยครั้งที่การเงินหรือความเป็นหนี้นั้นเป็นสิ่งที่เขาไม่ค่อยอยากจะบอกกับใครก็ตาม แม้กระทั่งคนในครอบครัวหรือคู่สมรส หลายคนอาจจะแอบเป็นหนี้ หากเราทำให้เขาไว้ใจเล่าข้อมูลได้ เราจะหาทางแก้ปัญหาให้เขาได้ดีมากขึ้น”
.
“โดยขณะนี้เงินติดล้อเรามีพนักงานประมาณ 8,000 คน เรามีพี่เลี้ยงที่หมุนเวียนมาคอยอาสาเป็นที่ปรึกษาอยู่ประมาณ 20 คน สัดส่วนอาจต่างกันมาก ในการทำงานจริงเราจะมีการสำรวจสุขภาพทางการเงินทุกต้นปี เปิดพื้นที่ให้พนักงานที่มีปัญหาได้ฝากเรื่องไว้ แล้วเราก็จะระดมพี่เลี้ยงอาสาโทรไปหา.. เราพบว่าบางคนเพียงอยากเล่าระบาย ส่วนบางคนอาจต้องการคำแนะนำที่มากกว่านั้น ก็จะมีการเข้ากระบวนการของพี่เลี้ยงการเงินต่อไป”
.
“มีเคสหนึ่งที่พี่ดูแลมาเป็นเวลาเกือบสองปี เป็นน้องที่ประจำสาขาอยู่ทางภาคเหนือ เขามีปัญหาหนี้สินในระบบ มีบัตรเครดิตหลายใบ มีผ่อนรถและมอเตอร์ไซด์ ซึ่งมีปัญหามาตั้งแต่ช่วงโควิด สามีทำอาชีพขับรถตู้ แต่เมื่อมีโควิดไม่สามารถทำงานได้ เขาจึงต้องรับภาระทั้งการผ่อนรถตู้สามีและรถเก๋งของตัวเอง ก็มีการหมุนเงินในบัตรเครดิต พอหมุนเงินในบัตรสักปีสองปีก็เริ่มตัน ไม่รู้ว่าจะหาทางออกอย่างไร ช่วงที่มีการทำสำรวจเขาก็เป็นคนที่ฝากเบอร์ไว้และพี่ก็เป็นคนที่ได้รับรายชื่อนี้และโทรไป เขาก็เล่าให้ฟังและร้องไห้ ฟังเขาจนจบ แล้วบอกว่าโอเค เราจะค่อย ๆ ไปกันทีละสเต็ป”
.
“เราก็เริ่มถามอย่างละเอียดเลยว่ามีหนี้อยู่ตรงไหน มีบัตรเครดิตกี่ใบ บัตรกดเงินสดกี่ใบ มียอดหนี้เท่าไหร่นู้นนี่นั่น เราก็ขุดออกมาให้หมดว่าเราจะจัดการอย่างไร บอกเขาว่าสิ่งที่สำคัญคือการสร้างวินัยทางการเงินไปพร้อม ๆ กับการแก้ปัญหาหนี้ ให้เขาโหลดแอปที่เป็นการจดรายรับรายจ่าย และเขาก็ต้องรู้ว่ารายได้เข้ามาเท่าไหร่ จะจ่ายอะไรบ้าง.. แล้วสิ้นเดือนก็ส่งไฟล์รายรับรายจ่ายมาหาพี่หน่อย เราคุยกันทุกสิ้นเดือน และมีการปรับโครงสร้างหนี้.. ตอนนี้เขาสามารถใช้ชีวิตอย่างไม่มีปัญหาการเงิน บริหารได้ ไม่มีความเครียด”
.
พื้นที่การรับฟังที่เกิดขึ้นใน บริษัท เงินติดล้อ จำกัด (มหาชน) ไม่เพียงอยู่ในพื้นที่ของโครงการ “Happy Money พี่เลี้ยงการเงิน” เท่านั้น ทว่ายังมีการวางรากฐานการรับฟังและสร้างพื้นที่ปลอดภัยแก่พนักงานในหลายมิติ เช่น ฝ่ายวัฒนธรรมองค์กรที่ให้ความสำคัญกับเสียงของพนักงาน โดยจะทำการสำรวจสถานการณ์ความเครียดกังวลในทุก ๆ ครึ่งปี เปิดพื้นที่กลางของบริษัทให้พนักงานทุกคนเข้าถึงได้ง่าย มีฝ่าย internal coach ในองค์กรและทีมผู้เชี่ยวชาญภายนอกองค์กรอย่าง iSTRONG เพื่อบรรยากาศการทำงานที่รับฟัง เข้าใจ ไม่ตัดสิน และเป็นพื้นที่ปลอดภัยแก่คนทำงาน”
.
“สิ่งสำคัญพี่วีคิดว่าคือการฟังโดยไม่ตัดสินค่ะ ความทุกข์ที่เขาเล่ามาเราต้องตั้งใจฟัง และเป็นพื้นที่ความปลอดภัยให้เขา ให้เขารู้สึกว่าเราเป็นพื้นที่ปลอดภัยที่เขาจะกล้าเล่าทุกเรื่องได้ ถ้าเราใช้คำถามหรือทำท่าทางที่ทำให้เขารู้สึกไม่ปลอดภัย เขาก็จะไม่กล้าเล่า ไม่เปิดใจ เช่น ถ้าเขาเข้ามาปุ๊บเราก็ว่าเขาเรื่องว่าทำไมเขาทำนิสัยแบบนี้ไม่ดี เห็นไหมละก็เลยเป็นหนี้ ถ้าเราไปตัดสินไปต่อว่า เราจะรับฟังเขาไม่ได้…”
.
“แต่เมื่อไม่มีการชี้ผิดชี้ถูกแล้วเรารับฟัง ฟังด้วยความเข้าใจก่อนแล้วสะท้อนกลับไปว่าเราได้ยินเขาพูดแบบนี้.. มีการรับฟัง มีการสะท้อน มีการทวน และมีการถาม ถามเพื่อหาเป้าหมายของเขา หาทางเลือกที่เขาจะนำไปแก้ปัญหานี้ และหนทางที่ทำอย่างไรให้เขาสามารถแก้ไขปัญหานี้ได้อย่างยั่งยืน.. สิ่งหนึ่งที่พี่วีมักจะถามก่อนเสมอ คือ รู้สึกอย่างไรบ้าง เพราะบางเรื่องเขาเล่าให้ใครฟังไม่ได้ เล่าให้เพื่อน หัวหน้า แฟน คนที่บ้านฟังไม่ได้ ลำดับแรกที่เขาจะได้จากเราคือได้สบายใจก่อน เมื่อพูดให้ใครสักคนได้ฟังแล้ว รู้สึกโล่งแล้ว.. หลังจากนั้นเราค่อยพาไปหาทางออกของปัญหาต่อไป” คุณวี ฝ่าย internal coach
.
“การสำรวจในทุกครึ่งปี เป็นการเปิดพื้นที่ให้พนักงานได้สื่อสารกลับมาที่องค์กร ด้วยจำนวนคนที่มีมาก ความต้องการอาจมีหลากหลาย สิ่งใดที่เราทำได้ เราก็จะทำและปรับไป ให้พนักงานของเรารู้สึกว่าสิ่งที่เขาแนะนำ เขาบอกเล่า หรือเรื่องราวที่เขาไม่สบายใจ ได้มีคนรับฟังเขา เช่น หากเขามีคำถามถึงผู้บริหาร เราก็จะทำบทความสัมภาษณ์ โดยดึงคำถามของน้อง ๆ เหล่านี้มาให้ผู้บริหารตอบ… เป็นการสื่อสารกลับที่ทำให้รู้สึกว่ามีคนรับฟังเขาจริง ๆ  ในสิ่งที่เขาฟีดแบกมา มีการสื่อสารกลับ ที่ไม่ได้มีการนิ่งเฉยไป เรากำลังลงมือทำอยู่” คุณแนน ฝ่ายวัฒนธรรมองค์กร
 .
เงินติดล้อได้ขยับขยายพื้นที่การรับฟังเพื่อพนักงานกว่า 8,000 คน การเริ่มต้นเล็ก ๆ นี้มีหมุดหมายเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของพนักงาน และเพื่อการส่งต่อประสบการณ์การรับบริการที่ดีที่สุดแก่ลูกค้า วันนี้เงินติดล้อเริ่มแล้ว บริษัทของคุณล่ะ “เริ่มฟังกันจริง ๆ บ้างหรือยัง ?” เงินติดล้อ เพราะชีวิตหมุนต่อได้ เพียงหยุดรับฟัง..